23 iyun, AZƏRTAC
Postmünaqişə ərazilərinin bərpası, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün tam təmin olunması və regionda irəli sürülən sülh təşəbbüsləri Cənubi Qafqazda yeni siyasi və iqtisadi reallıq formalaşdıran əsas amillərdəndir.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında iqtisad elmləri doktoru, professor Rəsmiyyə Abdullayeva bildirib.
Ekspert qeyd edib ki, Azərbaycanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzur siyasəti üç əsas istiqamət üzrə qiymətləndirilə bilər: “Təhlükəsizlik və suverenliyin bərpası, dayanıqlı sülh strategiyası və iqtisadi reinteqrasiya. Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü tam təmin etməsi dövlət suverenliyinin möhkəmləndirilməsi baxımından tarixi nailiyyətdir. Bu proses nəticəsində bölgədə uzun illər davam edən qeyri-müəyyənlik aradan qalxıb, dövlət idarəçiliyinin institusional mexanizmləri yenidən formalaşdırılıb.
Ölkəmizin regionda sülh təşəbbüsü ilə çıxış etməsi beynəlxalq müstəvidə də diqqətlə izlənilir. Rəsmi Bakı iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsini, kommunikasiyaların açılmasını və qarşılıqlı etimada əsaslanan münasibətlərin qurulmasını prioritet istiqamət kimi təqdim edir. Davamlı sülhün əldə olunması Cənubi Qafqazın nəqliyyat, enerji və ticarət baxımından daha inteqrasiya olunmuş regiona çevrilməsinə imkan yarada bilər”.
R.Abdullayevanın fikrincə, əsas istiqamətlərdən biri də azad edilmiş ərazilərin bərpasına yönəldilən investisiyadır: “İndiyədək Qarabağ və Şərqi Zəngəzura 17 milyard dollara yaxın vəsait yatırılması regionun iqtisadi transformasiyasına verilən strateji əhəmiyyəti göstərir. Bu investisiyalar çərçivəsində beynəlxalq hava limanları, avtomobil və dəmir yolları, enerji infrastrukturu, su təminatı sistemləri, yaşayış kompleksləri, məktəblər və xəstəxanalar inşa olunur. Xüsusilə “Ağıllı kənd” və “Ağıllı şəhər” konsepsiyalarının tətbiqi bölgənin müasir texnologiyalar əsasında inkişaf etdirilməsinə xidmət edir.
Həyata keçirilən quruculuq işləri gələcəkdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun Azərbaycanın mühüm iqtisadi inkişaf mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün möhkəm zəmin yaradır. Qarabağın zəngin kənd təsərrüfatı potensialı, turizm imkanları, yaşıl enerji resursları və tranzit mövqeyi uzunmüddətli perspektivdə iqtisadi fəallığın artmasına səbəb ola bilər.
Ən vacib məsələlərdən biri də əhalinin geri qayıdışının və dayanıqlı məskunlaşmanın təmin edilməsidir. Hazırda 90 minə yaxın insanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda yaşaması “Böyük Qayıdış” Proqramının real nəticələr verdiyini göstərir. Keçmiş məcburi köçkünlərin mərhələli şəkildə doğma yurdlarına qayıtması sosial sabitliyin və bölgədə normal həyatın bərpasının əsas göstəricilərindən biridir. Yeni yaşayış məntəqələrinin salınması, məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi və sosial xidmətlərin təşkili qayıdış prosesinin dayanıqlığını artırır.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında həyata keçirilən bərpa siyasəti təkcə dağıntıların aradan qaldırılması deyil, həm də yeni inkişaf modelinin formalaşdırılması kimi qiymətləndirilməlidir. İnfrastruktur layihələri, investisiya proqramları, əhalinin geri qayıdışı və sülh gündəliyi Azərbaycanın regionda uzunmüddətli strateji baxışını nümayiş etdirir. Bu prosesin uğurla davam etdirilməsi ölkənin iqtisadi gücünü artırmaqla yanaşı, Cənubi Qafqazda sabitlik və əməkdaşlıq imkanlarını da genişləndirə bilər”, - deyə professor qeyd edib.
